THÔNG TIN CÔNG THÔN SỐ 02-2019

Người biên tập, NGND. TS. Phan Hiếu Hiền (PHH), năm nay đã ngoài 70 tuổi, đã về hưu sau 38 năm giảng dạy tại Khoa Cơ khí- Công nghệ, Trường Đại học Nông Lâm Tp. Hồ Chí Minh. Trong khoảng thời gian hơn mười năm nghỉ hưu, cũng đã tham gia tư vấn một vài dự án, nay rảnh rỗi hơn nên nghĩ đến việc chuyển tải thông tin đến các bạn trẻ hơn, hy vọng giúp họ chút ít trong công việc nghiên cứu và ứng dụng. 

LỜI MỞ ĐẦU

Đất dốc hiện là vấn đề của cây trồng cạn ở Việt Nam (VN).  Lý thuyết, đất dốc thì trồng rừng để giữ đất nước. Nhưng người dân đã “lỡ” phá rừng để trồng bắp, trồng đậu thì cũng khó đuổi họ đi. Áp lực dân số tăng cần thêm đất nông nghiệp, muốn không để dân tự phát thì phải qui hoạch phần đất tăng thêm này, với các biện pháp để giữ đất-nước tương tự như với cây rừng.

Cây trồng cạn, tiêu biểu là mía và bắp, thứ hạng của VN lần lượt là 41/104 nước và 68/169 nước; năng suất dưới trung bình (FAOSTAT, 2018). Khác với cây lúa, Việt Nam đứng thứ 27 trên 120 nước năng suất (tấn/ha) trên mức trung bình.

Tại sao năng suất mía ở Việt Nam không đạt số cao 120 tấn/ha, hay bắp 12 tấn/ha?  Thử xét với góc độ Nước- Phân- Cần- Giống.

Giống? Khó có thể nói là Kỹ sư Nông học ra trường vào làm ở Viện Lúa sẽ giỏi hơn ở Viện Ngô hay Viện Mía về lai tạo giống!  Cần? Đồng ý là nếu cơ giới hóa, công việc sẽ nhanh hơn, kịp thời vụ, giảm lao động và giá thành sản xuất, nhưng không làm tăng hay giảm năng suất (tấn/ha) một cách rõ rệt.  Vậy chắc chỉ còn 2 yếu tố NướcPhân

Bón phân nhiều cho lúa, năng suất khá cao. Lúa nước trồng ở chỗ trũng bằng phẳng (dù diện tích nhỏ) có nước, nước giữ phân bón lại. Dĩ nhiên, nếu có phân hữu cơ (điều còn thiếu ở Đồng bằng Sông Cửu Long) thì hiệu quả phân bón còn cao hơn, năng suất có thể cao hơn nữa... Tạm bằng lòng với “thành tích” của cây lúa nước.  Ngược lại, bón phân nhiều cho mía và bắp mà năng suất không cao, chỉ có thể giải thích là phân (và cả nước) đã bị trôi đi.  Điều này có cơ sở khi xét đến độ dốc và lượng mưa ở Việt Nam.  Giáo trình thủy lợi và đất đai nói rằng: khi độ dốc lớn hơn 0,5% (nghĩa là hai điểm cách nhau 100 m có độ cao chênh lệch hơn 0,5 m), thì xảy ra xói mòn và mất đất-nước.  Có thể dễ dàng kiểm chứng với các phương trình phổ biến, ví dụ như RUSLE (Revised Universal Soil Loss Equation).  Thế mà bản đồ qui hoạch vẫn xếp đất có độ dốc dưới 3% là bằng phẳng! Xếp loại theo kiểu Âu Mỹ chăng!? Nhưng mưa ở phần lớn các vùng của Âu Mỹ đâu có trút nước như ở Tp. Hồ Chí Minh hay ĐBSCL?  Ở hầu hết xứ ôn đới, mưa rãi đều trong năm, có nơi dự báo thời tiết rằng “xác suất mưa 50%” nghĩa là 1 ngày nắng 1 ngày mưa!  Cá nhân đã trải nghiệm đi dưới mưa gần nửa giờ mà chưa ướt áo; mưa cả ngày 2- 4 mm làm sao ướt được!  Ngược lại, ở TPHCM, ĐBSCL và miền Đông Nam bộ, không hiếm những trận mưa 30 mm trong nửa giờ, sẽ “ướt như chuột lột”! Xói mòn đất và nước là không tránh khỏi.

Suy nghĩ trên không thuần cảm tính mà từ một thực tế. Năm 2005, chúng tôi chủ trì một đề tài về cơ giới hóa mía, đem thử nghiệm máy trồng mía kiểu mới.  Cày sâu, trồng bằng máy “ngon lành” lắm, hơn mấy chục lao động thủ công, đúng quy cách,... Nhưng tối hôm đó, mưa một trận làm trôi hết (hom giống, phân, nước...) xuống chỗ trũng.

Suy nghĩ trên về đất dốc coi như là một giả thuyết.  Thực tế trên chỉ là đơn lẻ.  Nên chúng tôi mong nhận được các góp ý của các bạn về nội dung trên.  Nguyên nhân và giải pháp nào để “giữ đất, giữ nước”.  Trong lĩnh vực “Công Thôn”, ngành cơ khí có thể góp phần được những gì?  Như đã đề cập trong các số trước, cơ khí không thể đứng một mình trong nông nghiệp, mà cần tương tác với Trồng Trọt và Thủy lợi-Thủy nông.  Tương tác như thế nào trên đất dốc?

 

Phan Hiếu Hiền (Email:  phhien1948@gmail.com)    

 

Có thể tải (download) file .PDF “Thông tin CÔNG THÔN” các số 1, 2, 3, 4-2018, và số 1, 2-2019 ở các website sau:

1) http://caem.hcmuaf.edu.vn/caem-4705-2/vn/tin-tuc-hoat-dong.html   

 (Trung tâm Năng lượng và Máy Nông nghiệp, Trường Đại học Nông Lâm Tp.HCM).

 

2)  https://maysaynonglam.com/in-an-khoa-hoc.html

(Ấn phẩm khoa học của “Máy Sấy Nông Lâm”)

 

 

XEM VÀ TẢI FILE .PDF "SỐ 02-2019" TẠI ĐÂY

 

Số lần xem trang : :141
Nhập ngày : 26-07-2019
Điều chỉnh lần cuối :26-07-2019

Tin tức hoạt động của TT.NLMNN

Trình diễn Công nghệ san phẳng đồng ruộng ứng dụng kỹ thuật điều khiển bằng tia laser, Ninh Thuận, 22-23/04/2019(02-05-2019)

THÔNG TIN CÔNG THÔN, Số 01-2019(27-04-2019)

Chuyển giao Công nghệ san phẳng đồng ruộng ứng dụng kỹ thuật điều khiển bằng tia laser tại 2 tỉnh Ninh Thuận & Đồng Nai (2019)(06-03-2019)

Thông tin Công thôn, Số 04-2018 (15-02-2019)

Hội thảo tập huấn chuyên đề: "KỸ THUẬT SẤY VÀ BẢO QUẢN NÔNG SẢN SAU THU HOẠCH", Đồng Nai, 2018(13-01-2019)

Ứng dụng điện mặt trời trong Nông nghiệp: Thông thoáng bảo quản hạt(09-01-2019)

Best practices for paddy drying: case studies in Vietnam, Cambodia, Philippines, and Myanmar(02-01-2019)

Tập huấn: Sấy và Bảo Quản Lúa Lương Thực, tại Cty. CP Tập đoàn Lộc Trời(09-12-2018)

Kỷ yếu Hội thảo: Tổng kết Dự án Sau thu hoạch Lúa gạo ADB-IRRI-Việt Nam(05-10-2018)

Xuất bản bài báo KH: Phát triển và kiểm chứng mô hình mô phỏng (mô hình hoá) sấy lúa với các loại máy sấy tĩnh vỉ ngang (tiếng Anh)(04-10-2018)

Bài báo KH: Sử dụng rơm lúa trên thế giới và ở Việt Nam(28-09-2018)

Trình diễn máy trộn phân compost vi sinh và Hội thảo về viết và xuất bản sách "Quản lý rơm rạ bền vững", Tiền Giang, 19-21/09/ 2018(24-09-2018)

Bài báo Nghiên cứu sấy cá sử dụng năng lượng mặt trời làm nguồn nhiệt hỗ trợ (tiếng Anh) (17-09-2018)

Thông tin Công thôn, Số 03-2018 (15-09-2018)

Khoá tập huấn: Kỹ thuật bảo quản, chế biến một số loại nông sản, tại tỉnh Đắk-Nông (thuộc Chương trình Khuyến nông Quốc gia năm 2018)(08-09-2018)

Lắp đặt và chuyển giao Máy sấy TIÊU 2 tấn/mẻ cho nông hộ tại Campuchia(01-09-2018)

Bài báo KH: "Phát triển sản phẩm nén từ rơm nhằm giảm chi phí vận chuyển với mục đích sử dụng làm thức ăn trong chăn nuôi"(27-08-2018)

Nghiên cứu công nghệ sấy 2 giai đoạn kết hợp giữa sấy tầng sôi và sấy tháp áp dụng cho CÀ PHÊ NHÂN(05-07-2018)

Thông tin Công thôn, Số 02-2018(02-07-2018)

Thông tin Công thôn, Số 01-2018(28-05-2018)

Trang liên kết

 

 

 

 

Chào bạn !
X

Xin mời bạn đặt câu hỏi !

Họ tên
 
Email /Fb/Điện thoại:

Nội dung:

Số xác nhận : chín tám sáu tám một

Xem trả lời của bạn !